Biebcollege: De diepe en onzichtbare sporen van het Nederlandse koloniale verleden

Dit Biebcollege onderzoekt de diepe en vaak onzichtbare sporen van het Nederlandse koloniale verleden door de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in Zuid‑Afrika. Hoewel de Nederlandse vlag in 1806 werd gestreken aan de Kaap, bleven de door Nederland gevormde structuren van uitsluiting en hiërarchie nog lang bestaan. De fundamenten van de latere apartheid — van het passensysteem tot de institutionele classificatie op basis van ras — waren geen spontane Zuid‑Afrikaanse uitvinding, maar het resultaat van juridische en sociale ordening onder voormalig Nederlands koloniaal bestuur.

Het college stelt de vraag wat er op het spel staat wanneer een samenleving een cruciaal deel van haar geschiedenis uit het collectieve geheugen laat verdwijnen. In een tijd van discussies over democratie, excuses en gedeeld verleden wordt zichtbaar hoe bepalend koloniale blauwdrukken zijn voor hedendaagse verhoudingen. Daarbij krijgen de stemmen van vrouwelijke slaafgemaakten een centrale plaats: zij vormden de motor van de kolonie, maar verdwenen vrijwel volledig uit de historische canon.

Martijn Veenhuijsen is historicus en is onder andere gespecialiseerd in koloniale machtsstructuren en historische beeldvorming. Hij publiceert via verschillende media en platforms en maakt complexe thema’s toegankelijk voor een breed publiek. Zijn werk richt zich op de doorwerking van koloniale systemen en op de vraag wiens geschiedenis zichtbaar wordt en wiens niet. In dit college verbindt hij historische analyse met de actuele betekenis van het koloniale verleden voor de relatie tussen Nederland en Zuid-Afrika.

Dit Biebcollege wordt kosteloos aangeboden, meld je vooraf wel even aan.